PATRON SZKOŁY

ARCHITEKT ZDZISŁAW MĄCZEŃSKI

DOKTOR NAUK TECHNICZNYCH, PROFESOR ZWYCZAJNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ I DOKTOR H.C.P.W. ORAZ CZŁONEK KORESPONDENT POLSKIEJ AKADEMII NAUK

1878 – 1961

 

Nasze Technikum Budowlane nr 1 im. Zdzisława Mączeńskiego kontynuuje tradycję utworzonej w 1918 roku Królewsko-Polskiej Średniej Szkoły Budowlanej.

Przekazujemy uczniom Technikum informacje o Patronie tej szkoły – profesorze Zdzisławie Mączeńskim, aby przybliżyć postać uczonego, wielce zasłużonego dla polskiej architektury. Zachęcamy jednocześnie do udziału w Konkursie o Patronie szkoły.

Projekt nadania imienia powstał w roku szkolnym 1963/1964. Odnotowane zostały w tym czasie dwa ważne wydarzenia: upłynęło 45 lat istnienia szkoły, a także wydano 5-tysięczny jubileuszowy dyplom technika budowlanego.

Gdy więc w czerwcu 1964 roku przystąpiono do przygotowania uroczystości z w/w okazji, z inicjatywy członków Rady Pedagogicznej, absolwentów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, wychowanków Profesora Zdzisława Mączeńskiego – Technikum Budowlane nr 1 w Warszawie wystąpiło z wnioskiem do Ministra Oświaty o uczynienie patronem szkoły tego wybitnego i zasłużonego dla Polski architekta.

Minister Oświaty zarządzeniem z dnia 18 czerwca 1964 roku spełnił życzenie i zgodnie z wnioskiem – prof. arch. Zdzisław Mączeński został Patronem naszej szkoły.

O takim właśnie wyborze decydowały nie tylko jego zasługi dla polskiej architektury i budownictwa, ale także, a może w szczególności zasługi profesora jako wychowawcy licznej kadry specjalistów w dziedzinie budownictwa.

Warto przypomnieć, że wśród tych wychowanków są tacy polscy architekci, jak np.: Adolf Ciborowski, Marian Spychalski, Jan Zachwatowicz, Tadeusz Zieliński.

W roku 1981 w 20-tą rocznicę bolesnej dla architektury polskiej – śmierci prof. arch. Zdzisława Mączeńskiego, dokonano na terenie szkoły uroczystego odsłonięcia popiersia Patrona szkoły.

Ze względu na bogactwo twórczości i zasługi dla polskiej architektury oraz budownictwa przedstawiamy wszystkim uczniom Technikum Budowlanego najważniejsze informacje dotyczące życia i twórczości Patrona – prof. arch. Zdzisława Mączeńskiego.

PATRON SZKOŁY - Prof. Zdzisław Antoni Mączeński

Urodził się we wsi Spytkowice pod Krakowem 14 października 1878 r., był synem Jana, organisty i Felicji z Bogusławskich. Gimnazjum ukończył w Wadowicach, a następnie w latach 1894 – 1897 studiował na Wydziale Budownictwa C. K. Wyższej Szkoły Przemysłowej w Krakowie.

Praktykę architektoniczną odbył w latach 1897 – 1899 u swojego wykładowcy, Sławomira Odrzywolskiego w pracowni restauracji Katedry Wawelskiej w Krakowie, po czym przeniósł się do Warszawy, gdzie do roku 1915 pracował w biurze projektowym Józefa Dziekońskiego, a także równocześnie uczył geometrii wykreślnej i rysunku technicznego na kursach w Muzeum Rzemiosła i Sztuk Stosowanych. W 1903 roku uzyskał w Warszawie tytuł budowniczego, w 1906 r. prawo prowadzenia robót w zaborze austriackim, a w roku 1908 dyplom inżynierski na podstawie egzaminu w Ministerstwie Robót Publicznych w Wiedniu.

Jego twórczość architektoniczną przed pierwszą wojną światową cechuje nawiązanie do form historycznych, głównie do tzw. stylu nadwiślańskiego. W swych projektach wprowadzał proste konstrukcje i układy funkcjonalne oraz powiązanie formy budynków z krajobrazem. Brał udział w wielu konkursach architektonicznych, uzyskując nagrody:

  • w 1909 r. – III nagroda za projekt kościoła Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Maryi w Warszawie oraz I nagroda za projekt kościoła w Limanowej (realizacja w latach 1911 – 1919);
  • w 1910 r. – II nagroda za projekt elewacji domu A. Johna na Placu Zamkowym;
  • w 1911 r. – I nagroda za projekt kościoła w Mąkoszynie, II nagroda za kościół we Włocławku oraz I nagroda za projekt kaplicy przytułku Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności Bethania przy ul. Chmielnej;
  • w 1912 r. – II nagroda na Wystawie Architektury i Wnętrz w Otoczeniu Ogrodowym w Krakowie za projekt domu w otoczeniu ogrodowym dla średnio zamożnej rodziny;
  • w 1913 r. – III nagroda za projekt dworu w Niegowici.

Zdzisław Mączeński współorganizował w 1912 r. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości w Warszawie i działał w jego wydziale konserwatorskim. Był zaangażowany w organizowanie w Warszawie Koła Architektów, brał udział w tajnych międzyzaborowych zjazdach architektów i w pracach nad ich zjednoczeniem zawodowym. Już po wybuchu pierwszej wojny światowej opracował, wraz z zespołem projekty do odbudowy zniszczeń wojennych.

Działalność Mączeńskiego w kraju przerwał w 1915 r. jego wyjazd do Moskwy, gdzie pracował w Polskim Komitecie Obywatelskim, w Polskim Komitecie Pomocy Ofiarom Wojny, w Stowarzyszeniu Techników Polaków w Moskwie, z ramienia którego współorganizował ogólny zjazd polskich techników w Rosji. Równocześnie projektował kościoły, badał architekturę rosyjską, brał udział w zespole przygotowującym polskie podręczniki techniczne.

Po powrocie do Warszawy w 1918 r. otworzył własne biuro budowlane, którym kierował do 1939 roku. W 1921 r. zdobył pełne uprawnienia budowlane, a w 1927 dyplom inżyniera architekta w Politechnice Warszawskiej.

Z uczelnią tą Z. Mączeński związał się zaraz po powrocie do kraju. W latach 1919 – 1931 wykładał tam rysunek architektoniczny, a później wybrane zagadnienia budownictwa ogólnego. W okresie tym był też doradcą architektonicznym Archidiecezji Warszawskiej. W latach 1919 – 1939 kierował Wydziałem Budownictwa Szkolnego w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, a także pracownią projektową budynków szkolnych typowych.

W okresie międzywojennym był Z. Mączeński jednym z czołowych architektów warszawskich. W tym czasie zmienił styl, stosował najczęściej zmodernizowane formy klasyczne oraz wykorzystywał dekoracyjne walory materiałów budowlanych. Opracował projekty ( w większości zrealizowane) kilkudziesięciu budynków użyteczności publicznej, mieszkalnych, dworów wiejskich i kościołów, jak m.in.:

  • 1992 r. – szkoła w Pabianicach,
  • 1923 r. – gmach Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej w Bydgoszczy i w Inowrocławiu,
  • 1924/1925 – szkoły w Warszawie przy ul. Białołęckiej, Konwiktorskiej i Wolskiej,
  • 1925 r. – I nagroda w konkursie na projekt gmachu Ministerstwa Wyznań i Oświecenia Publicznego przy Al. Szucha w Warszawie, szkoła włókiennicza z bursą w Kossowie,
  • 1927 r. – szkoła pilotów w Lublinku, szkoła mechaników lotnictwa w Bydgoszczy,
  • 1929 r. – gmach Izby Przemysłowo-Handlowej przy ul. Frascati w Warszawie (rozbudowa 1937),
  • 1936 r. – kościół parafialny Św. Szczepana w Krakowie.

W czasie drugiej wojny światowej Z. Mączeński pracował jako nauczyciel budownictwa i kosztorysowania Państwowej Szkoły Budowlanej w Warszawie, równocześnie wykładał budownictwo na tajnym Wydziale Architektury. Po Powstaniu Warszawskim wykładał na tajnej Politechnice w Częstochowie.

W 1945 r. powrócił do Warszawy, poświęcając się pracy naukowej i dydaktycznej na Politechnice Warszawskiej, gdzie w 1946 r. został profesorem nadzwyczajnym budownictwa ogólnego, w 1948 r. profesorem zwyczajnym, a w 1950 otrzymał Doktorat Honoris Causa tej uczelni. W latach 1945 – 1946 i 1948 – 1950 był dziekanem Wydziału Architektury, w okresie od 1946 r. do 1948 r. prorektorem uczelni. W 1056 r. został wybrany członkiem korespondentem PAN.

W okresie powojennym Z. Mączeński był członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej Kadr Naukowych, kilku komisji Ministerstwa Kultury i sztuki, Komitetu Architektury, Urbanistyki i Budownictwa PAN, Rady Konserwatorskiej m. Warszawy, przewodniczącym Komitetu Odbudowy Kościołów w Radzie Odbudowy Stolicy, pracami nad odbudową Politechniki Warszawskiej oraz zaprojektował i wybudował Bank Handlowy przy ul. Czackiego w Warszawie.

Z. Mączeński był autorem wielu prac i artykułów, ważniejsze z nich to: Budownictwo szkolne, Szkoły publiczne powszechne pierwszego stopnia, Podręcznik budownictwa, Podręcznik budowy dla architektów, Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym.

W stan spoczynku przeszedł w 1960 roku. Był odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Polonia Restituta, Złotym Wawrzynem Akademickim za zasługi dla polskiej sztuki, a po drugiej wojnie – Komandorią Orderu Odrodzenia Polski, Orderem sztandaru Pracy kl. II, złotą odznaką honorową miasta Warszawy oraz nagrodzony nagrodą państwową I i II stopnia.

Zmarł nagle 17 czerwca 1961 r. w Grybowie, pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Źródło: Polski Słownik Biograficzny; Wrocław; ZNiO, 1988

Zdzisław Mączeński urodził się 14 października 1878 roku w Spytkowicach, w powiecie wadowickim. Przez pięć lat uczęszczał do gimnazjum w Wadowicach. Po ukończeniu czwartej klasy szkoły średniej został przyjęty na pierwszy kurs na Wydziale Budownictwa Wyższej Szkoły Przemysłowej w Krakowie, gdzie studiował w latach 1893 – 1897. W roku 1918 otrzymał dyplom inżyniera w Wiedniu, a w 1927 dyplom inżyniera – architekta na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

Pracę zawodową rozpoczął w 1897 roku w biurze restauracji katedry na Wawelu, pod kierunkiem Sławomira Odrzywolskiego. W latach 1900 – 1915 pracował w biurze Józefa Dziekońskiego w Warszawie, gdzie brał udział w projektowaniu 70 kościołów oraz wykonał 39 projektów budowlanych. W tym czasie otrzymał szereg uprawnień budowlanych, upoważniających do prowadzenia robót na terenie zaborów austriackiego i rosyjskiego. W latach 1899 – 1900 odbył jednoroczną służbę wojskową, którą ukończył w stopniu podporucznika, zweryfikowanym w Niepodległej Polsce do stopnia porucznika.

Od roku 1906 poza uczestnictwem w zespole Józefa Dziekońskiego podjął własną pracę, projektując 14 kościołów (kościół w Limanowej 1909) oraz projektując 22 kościoły, 16 szkół i budynków użyteczności publicznej, w tym tak znane w Warszawie jak Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego 1927 – 1930, Izba Przemysłowo-Handlowa 1929, czy Bank handlowy 1957 – 1949. Zaprojektował też 23 budynki mieszkalne, m.in. w Warszawie przy ul. Lwowskiej 10, Szpitalnej 4, Wiejskiej 18, zespół domów na ul. Raszyńskiej itd. Był współzałożycielem i współprojektantem zespołu urbanistycznego „Spółdzielnia Profesorów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej” w Warszawie przy ul. Górnośląskiej i Myśliwieckiej, który dziś w całości znajduje się pod nadzorem konserwatorskim.

Laureat wielu konkursów architektonicznych. Otrzymał 10 nagród I stopnia (w tym w 1909 roku za kościół w Limanowej, w 1927 r. za budynek MWRiOP – dzisiejszy MEN i w 1930 ex quo za kościół pw. Opatrzności Bożej), 3 nagrody II stopnia oraz nagrody III stopnia i wyróżnienia.

W okresie międzywojennym był jednym z czołowych architektów warszawskich, stosował zmodernizowane formy klasyczne i wykorzystywał walory dekoracyjne materiałów budowlanych. W 1918 r. założył własne biuro projektowe, którym kierował do 1939 r.

Działalność dydaktyczną w uczelni akademickiej rozpoczął prof. Zdzisław Mączeński w roku 1915 na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, prowadząc wykłady z budownictwa ogólnego i rysunku architektonicznego. Dwukrotnie pełnił funkcję prorektora Politechniki Warszawskiej w latach 1947 – 1949, oraz dwukrotnie dziekana Wydziału Architektury PW (1945 – 1946 oraz 1949 – 1950).

W czasie okupacji wykładał na tajnym Wydziale Architektury i w jawnej Wyższej Szkole Technicznej w Warszawie, a po powstaniu warszawskim – na tajnych kursach akademickich w Częstochowie.

Od marca 1945 roku pracował w Biurze Odbudowy Stolicy. W 1946 r. został profesorem nadzwyczajnym, a w 1948 r. profesorem zwyczajnym. Od 1954 r. kierował Katedrą Budownictwa Ogólnego. W 1956 r. został powołany na członka – korespondenta Polskiej Akademii Nauk.

Poza Politechniką Warszawską pracował także od 1919 roku w MWRiOP, na stanowisku referenta, a w okresie 1924 – 1939 jako naczelnik Wydziału Budownictwa.

Prof. Zdzisław Mączeński był niezwykle aktywny społecznie. Pełnił funkcje kierownicze w licznych stowarzyszeniach, radach i redakcjach oraz jako członek Centralnej komisji Kwalifikacyjnej dla Pracowników Nauki, członek wielu komisji senackich Politechniki Warszawskiej, członek Zespołu Architektury rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Był przewodniczącym wielu rad naukowych, członkiem Komitetu Nagród Państwowych, w latach 1931- 1939 architektem – doradcą Kurii Archidiecezjalnej Warszawskiej, a po II wojnie światowej członkiem, a następnie wiceprzewodniczącym Prymasowskiej Rady Odbudowy Kościołów (tablica pamiątkowa na południowej ścianie katedry św. Jana w Warszawie).

Znany w środowisku architektów wielu krajów Europy, starał się prezentować dorobek polskiej architektury w świcie, m.in. w Brukseli, Paryżu, Genewie, Neapolu, Florencji, Berlinie, Kolonii, Pradze.

Wydał wiele prac naukowych oraz podręczników akademickich, takich jak Podręcznik budownictwa, 1945, Poradnik budowlany dla architektów, 1953, Elementy i detale architektoniczne, 1956. Wartość tych prac potwierdza wydanie w 1998 roku reprintu monografii Elementy i detale architektoniczne, bez żadnych poprawek.

Profesor Mączeński otrzymał wiele nagród i odznaczeń: Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, nagrodę państwową II stopnia, Złoty Wawrzyn Akademicki za zasługi dla polskiej sztuki, Złotą Odznakę Honorową miasta stołecznego Warszawy i inne. W 1950 roku Politechnika Warszawska przyznała mu tytuł doktora honoris causa.

Zmarł 17 czerwca 1961 roku w Grybowie.

Od 1906 roku prof. Zdzisław Mączeński wykonywał:

  1. różne prace zawodowe:
    • 1913 – 1920 r. – Architekt Towarzystwa Kredytowego Miejskiego w Warszawie
    • 1915 – 1918 r. – Architekt Polskiego Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny w Moskwie
    • 1919- 1939 r. – Naczelnik Wydziału Budowlanego Ministerstwa W.R.iO.P.
    •  Od 1931 r. – Architekt – doradca Kurii Archidiecezji Warszawskiej
  2. funkcje społeczne i zawodowe:
    • 1906 – 1915 r. – Sekretarz Wydziału Konserwatorskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Warszawie
    • 1914 – 1915 r. – Komitet Obywatelski w Warszawie (odbudowa)
    • 1915 – 1918 r. – Sekretarz Stowarzyszenia techników Polaków w Moskwie
    • 1945/1946 r. – Dziekan Wydziału Architektury PW
    • 1946/1947 i 1947/1948 – Prorektor PW
    • 1948/1949 i 1949/1950 – Dziekan Wydziału Architektury PW
  3. prace pedagogiczne:
    • 1901 – 1915 r. – wykłada Geometrię Wykreślną i prowadzi Rysunek Techniczny na Żeńskich Kursach Muzeum Sztuki Stosowanej w Warszawie
    • 1919 r. – wykłada Budownictwo ma Kursie Odbudowy, urządzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w Warszawie
    • 1919 – 1931 r. – prowadzi Rysunek Architektoniczny na Wydziale Architektury PW
    • 1931 – 1939 r. - wykłada Budownictwo I (roboty wykończeniowe) na Wydziale Architektury PW
    • 1940 – 1944 r. – wykłada Budownictwo Ogólne na Wydziale Architektury PW i Kosztorysowanie Wnętrz w Państwowej Szkole Budowlanej oraz Roboty Wykończeniowe na Wydziale Inżynierii Państwowej Wyższej Szkoły Technicznej
    • 1944 0 1945 r. – wykłada Budownictwo Ogólne na Wydziale Architektury Kursów Akademickich w Częstochowie (z początku tajnie)
    • Od 1945 r. – wykłada Budownictwo Ogólne na Wydziale Architektury PW
  4. prace publicystyczne:
    •  Artykuły w Przeglądzie Technicznym i Architekcie, Encyklopedii Wychowania (Budownictwo Szkolne)
  5. prace wydawnicze
    •  Kieruje wydawnictwem projektów szkół powszechnych i średnich, przedszkoli itp. Drukowanych nakładem Ministerstwa W.R.i O.P.

Po 1906 r. prof. inż. arch. Zdzisław Mączeński otrzymał:

  1. nagrody konkursowe:
    • I-sze nagrody:
      • Kościół w Limanowej (1909 r.)
      • Kościół w Mąkoszynie (1911 r.)
      • Kaplica Betania w Warszawie (1911 r.)
      • Gmach Ministerstwa W.R.iO.P (1927 r.)
      • Gmach najwyższej Izby Kontroli Państwa (1928 r.)
      • Kościół Opatrzności Bożej w Warszawie (niezrealizowany) (1930 r.)
    •  II-gie nagrody:
      • Dom A. Johna w Warszawie (1910 r.)
      • Kościół we Włocławku (1911 r.)
      • Dom na Wyst. Architekt. W Krakowie (1912 r.)
    •  III-cie nagrody
      • Kościół Niepokalanego Poczęcia N.M.P. w Warszawie (1909 r.)
      • Dwór w Niegowici (1913 r.)
      • Kościół w Baranowiczach (1929 r.)
  2. wyróżnienia:
    • Szkoła Handlowa w Lublinie
    • Kościół w Zagłobie
    • Ratusz w Srtyju
    • Kościół w Orłowie Murowanym
    • Dom Ludowy (2 projekty)
  3. konkursy ścisłe (zamknięte) 1-sze miejsca:
    •  Internat Szkoły Włókienniczej w Łodzi
    • Gmach Ministerstwa Komunikacji w Warszawie
    • Gmach Izby Przemysłowo-Handlowej w Warszawie
    • Gmach Banku zachodniego w Warszawie
  4. odznaczenia:
    • Krzyż Oficerski Polonia Restituta
    • Złoty Krzyż Zasługi
    • Złoty Wawrzyn Akademicki
    • Doktorat h.c. na Wydziale Architektury PW

Od 1906 r. poza pracą w biurze J. Dziekońskiego – Zdzisław Mączeński zajmuje się samodzielną praktyką projektową. Zaprojektował lub współprojektował niżej wymienione obiekty:

a) Budowle użyteczności publicznej:

· szkoły:

o Pabianice (1922 r.)

o Warszawa, ul. Białołęcka (1924 r.)

o Warszawa, ul. Konwiktorska (1924 r.)

o Warszawa, ul. Wolska (1924 r.)

o Łódź, ul. Podmiejska (1924 r.)

o Kossów, Szkoła Powszechna (1925 r.)

o Iszkołdź, Szkoła Powszechna (1929 r.)

· inne budowle:

o Bydgoszcz, Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa (1923 r.)

o Inowrocław, Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa (1923 r.)

o Inowrocław, Dom Zdrowia Urzędników (1923 r.)

o Lublinek, Szkoła Pilotów (1927 r.)

o Bydgoszcz, Szkła Mechaników Lotnictwa (1927 r.)

o Warszawa, Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (1927 r.)

o Warszawa, Izba Przemysłowo-Handlowa (1927-1939 r.)

o Warszawa, Bank Handlowy (1947-1949 r.)

· domy mieszkalne:

o Warszawa, ul. Grójecka 61 (1922 r.)

o Warszawa, ul. Raszyńska (10 domów) (1924 – 1927 r.)

o Warszawa, ul. Flory 7 (1925 r.)

o Warszawa, ul. Lwowska 10 (1925 r.)

o Warszawa, ul. Narbutta 7 (1937 r.)

o Warszawa, ul. Puławska 26 (1938 r.)

o Warszawa, ul. Wiejska 18 (1938 r.)

o Warszawa, ul. Mazowiecka 9 (1938 r.)

o Warszawa, ul. Szpitalna 4 (1938 r.)

b) dwory:

· Dąbrowica (1914 r.)

· Strzykawki (1930 r.)

· Rudka (1937 r.)

c) plebanie:

· Kąclowa (1923 r.)

· Ujanowice (1925 r.)

d) kościoły:

· Klonowa (1907 r.)

· Hołowczyce (1908 r.)

· Możesz (1909 r.)

· Betania w Warszawie (1912 r.)

· Żegocina (1913 r.)

· Kamień pod Krakowem (1913 r.)

· Laskowa (1913 r.)

· Solec nad Wisłą (1914 r.)

· Krościenko nad Dunajcem (1914 r.)

· Limanowa (1914 r.)

· Grybów (1914 r.)

· Mąkoszyn (1914 r.)

· Książnica (1914 r.)

· Rżew gub. Twerska (1916 r.)

· Czerkasy Ukraina (1917 r.)

· Rzochów (1917 r.)

· Huta Stepańska (1920 r.)

· Lipnica Murowana (1920 r.)

· Uście Solne (1920 r.)

· Kąclowa (1922 r.)

· Św. Szczepana Kraków (1926 r.)

· Kamieniec Litewski (1926 r.)

· Baranów (1927 r.)

· Siedlec p. Łęczycą (1927 r.)

· Krajne (1927 r.)

· Jaktorów (1928 r.)

· Chełm (1928 r.)

· Dąbrowica (1930 r.)

· Kamionka Wielka (1930 r.)

· Ptaszkowa (1930 r.)

· Wojnicz (1932 r.)

· Ujanowice (1932 r.)

· Nockowa (1934 r.)

· Warszawa, Bródno (p.w. Matki Bożej Różańcowej) (1937 r.)

· Wysowa (1938 r.)

· Ropa (1945 r.)

 

Od 1906 r. Zdzisław Mączeński był autorem lub współautorem następujących projektów

· projekt konkursowy kościoła w Zagłobiu (1906)

· projekt konkursowy ratusza w Stryju (1906)

· projekt kościoła w Klonowej (1907)

· projekt kościoła w Hołowczycach (1908)

· projekt konkursowy kościoła w Limanowej (1909)

· projekt konkursowy kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP w Warszawie, przy ul. Grójeckiej (1909)

· projekt kościoła w Mozyrz (1909)

· dwa projekty konkursowe kościoła w Orłowie Lubelskim (1910)

· projekt konkursowy przebudowy domu nr 457 mec. Aleksandra Johna przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie (1910)

· projekt konkursowy kościoła w Mąkoszynie (1911)

· projekt konkursowy kościoła we Włocławku (1911)

· projekt konkursowy kaplicy przy przytułku dla starców „Betania” w Warszawie, przy ul. Chmielnej (1911)

· projekt kościoła w Kamieniu pod Krakowem (1913)

· projekt kościoła w Żegocinie (1913)

· projekt konkursowy dworu wiejskiego w Niegowicy 91913)

· projekt kościoła w Grybowie (1914)

· projekt kościoła w Książnicy (1914)

· projekt kościoła w Dąbrowicy (1914)

· projekt kościoła w Laskowej (1914)

· projekt kościoła w Solcu nad Wisłą (19140

· projekt kościoła w Krościenku nad Dunajcem (1914)

· projekt kościoła w Rżewie gub. Twerska (1916)

· projekt kościoła w Czerkasach na Ukrainie (1917)

· projekt kościoła w Uściu Solnym (1920)

· projekt kościoła w Rzochowie (1920)

· projekt kościoła w Hucie Stepańskiej, woj. wołyńskie (1920)

· projekt kościoła w Lipnicy Murowanej (1921)

· projekt kościoła w Siedlcu pod Łęczycą (1921)

· projekt kościoła w Kąclowej (1922)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy ul. Grójeckiej 61 (1922)

· projekt Szkoły Powszechnej w Pabianicach przy ul. Zamkowej i Poniatowskiego (1922)

· projekt rozbudowy gmachu Oddziału Banku Polskiego w Warszawie (1923)

· projekt rozbudowy Gmachu Oddziału banku Polskiego w Bydgoszczy u zbiegu ulic Lubeckiego i Jagiellońskiej (1923)

· projekt rozbudowy gmachu Oddziału Banku Polskiego w Inowrocławiu u zbiegu ulic Grodzkiej i Ogrodowej (1923)

· projekt domu kuracyjnego dla urzędników Banku Polskiego w Inowrocławiu u zbiegu ulic Grodzkiej i Ogrodowej (1923)

· projekt domu mieszkalnego dla urzędników Banku Polskiego w Warszawie przy ul. Flory 7 (1923)

· projekt plebanii w Kąclowej (1923)

· projekt szkoły w Warszawie przy ul. Białołęckiej (1924)

· projekt szkoły w Warszawie przy ul. Konwiktorskiej (1924)

· projekt szkoły w Warszawie przy ul. Wolskiej (1924)

· projekt szkoły w Łodzi przy ul. Podmiejskiej (1924)

· projekt szkoły powszechnej w Kossowie, pow. sokołowski woj. lubelskie (1924)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy ul. Raszyńskiej 10 (1924)

· projekt Szkoły Powszechnej w Iszkołdzi, pow. baranowski (1925)

· projekt domu mieszkalnego dla urzędników Banku Polskiego w Warszawie przy ul. Lwowskiej 10 (1925)

· projekt plebanii w Ujanowicach (1925)

· projekt kościoła Św. Szczepana w Krakowie (wspólny z arch. Stefanem Siennickim) (1926)

· projekt kościoła w Kamieńcu Litewskim (1926)

· projekt domu własnego w Warszawie przy ul. Górnośląskiej 37 (1926)

· projekt Szkoły Powszechnej w Kossowie (1926)

· projekt konkursowy gmachu Muzeum Narodowego w Warszawie przy. Al. 3-go Maja (1926)

· projekt kościoła w Krajnie, woj. kieleckie (wspólny z arch. Stefanem Siennickim) (1927)

· projekt kościoła w Baranowie (1927)

· projekt Szkoły Pilotów w Lublinku (1927)

· projekt Szkoły Mechaników Lotniczych w Bydgoszczy (1927)

· projekt konkursowy gmachu Ministerstwa W.R.iO.P. w Warszawie przy Al. Szucha (1927)

· projekt konkursowy gmachu Izby Przemysłowo-Handlowej w Warszawie przy ul. Frascati (1927)

· projekt kościoła w Jaktorowie (1928)

· projekt konkursowy kościoła w Baranowicach, woj. wołyńskie (1929)

· projekt konkursowy Bursy Szkoły Włókienniczej w Łodzi (1929)

· projekt konkursowy gmachu Najwyższej Izby Kontroli Państwa w Warszawie (1929)

· projekt kościoła w Ptaszkowej (1930)

· projekt kościoła w Chełmie (1930)

· projekt kościoła w Dąbrowicy (1930)

· projekt kościoła w Kamionce Wielkiej (1930)

· projekt konkursowy świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie (1930)

· projekt konkursowy gmachu Muzeum Rzemiosł i Sztuki Stosowanej w Warszawie (1930)

· projekt dworku w Strzylawkach (1930)

· projekt kościoła w Wojniczu (1932)

· projekt kościoła w Ujanowicach (1932)

· szkicowy projekt konkursowy domu Funduszu Kwaterunku Wojskowego w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 11 (1933)

· projekt kościoła w Nockowej (1934)

· projekt konkursowy budowy kompleksu gmachów sądowych w Warszawie przy ul. Leszno i Ogrodowej (1935)

· projekt konkursowy rozbudowy gmachu Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie przy Al. Jerozolimskich (1935)

· projekt kościoła na Bródnie w Warszawie (1937)

· projekt konkursowy gmachu Muzeum Komunikacji w Warszawie przy ul. Chałubińskiego (1937)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy ul. Narbutta 7 (1937)

· projekt dworu w Rudce (1937)

· projekt kościoła w Wysowej (1938)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy ul. Foksal 13 (1938)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy ul. Mazowieckiej 9 (1938)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy ul. Puławskiej 24/26 (1938)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy ul. Szpitalnej 4 (1938)

· projekt domu mieszkalnego „Sepewe” w Warszawie przy ul. Wiejskiej 12 (1938)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy ul. Wiejskiej 18 (1938)

· projekt konkursowy domu mieszkalnego w Warszawie u zbiegu ulic Kruczej, Mokotowskiej i Pięknej (1939)

· projekt kościoła w Ropie (1945)

· projekt odbudowy i rozbudowy Banku Handlowego w Warszawie przy ul. Traugutta róg Czackiego (1947 – 1951)

oraz

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy zbiegu ulic Kazimierzowskiej i Ursynowskiej (naroże północno-wschodnie)

· projekt domu mieszkalnego w Warszawie przy zbiegu ulic Goszczyńskiego i Pileckiej (naroże południowo – zachodnie)

· projekt kościoła w Konstancinie

· projekt willi „Fraszka” w Konstancinie

 

W latach 1902 – 1910 arch. Zdzisław Mączeński nadzoruje budowę następujących kościołów:

· w Kazimierzu nad Nerem, Przedczu, Rzekoniu (1902 – 1905)

· w Poświętnem, Dierżeninie, Domaniewicach, Ratoszynie, Zuzeli, Radomiu, Liwiu, Kamiennej, Konstantynowie, Dębem Wielkim, Janowcu, Puchałach, Mokrem-Lipiu, Malowej Górze, Błoniu, Łapienniku, Długosiodle, Warszawa – kościół Św. Stanisława na Woli (1906)

· w Ptkanowie, Garbowie, Kossowie, Skarżysku, Warowie, Sulerzyszu (1908)

· w Bielsku, Konstancinie, Warszawie – kościół Dzieciątka Jezus (1909)

· w Zelowie, Rybkach, Latowiczu, Chojnach, Jakóbowie, Wilnie – kościół Św. Anny, Lubochni, Nasielsku (1910)

 

W latach 1901 – 1914 współprojektował z Józefem Dziekońskim następujące kościoły:

· w Brzestowicach, Gąbinie, Baku, Bielsku, Mińsku (1910 – 1905)

· w Mikołajewicach, Cerekwi, Giewartowie, Niemczech, Dołhobrodach (1906)

· w Orłowie Murowanym, Sierże, Tomaszowie Lubelskim, Strykowie (1907)

· w Białaszewie, Tczewie (1908)

· w Belsku, Białej Rawskiej, Kuleszach (1909)

· w mokro wodzie, Narewce, Wąsewie, Kargowie, Pniewie, Mścibowie, Krzemienicy (1911)

· w Dźwińsku, Fajsławicach, Korytnicy (1913)

· w Gąbinie (1914)

 

Publikacje autorstwa prof. Zdzisława Mączeńskiego:

1. wydawnictwa zwarte autorskie:

· „Pamiętnik Zjazdu Techników – Polaków w Rosji”, 1917 r.

· „Budownictwo cz. I – Stan surowy budynku”, 1948 r.

· „Podręcznik budowlany. Roboty wykończeniowe”, 1949 r.

· „Poradnik budowlany dla Architektów”, 1953 r.

· „Elementy i Detale Architektoniczne w Rozwoju Historycznym”, 1956 r.

· „Metryki Materiałów Budowlanych. Kamień. Tom 1”, 1960 r.

2. wydawnictwa zbiorowe pod kierownictwem Z. Mączeńskiego wydawane w latach 1925 – 1937 przez Ministerstwo W.R.iO.P.:

· „Projekty Budynków Szkół Powszechnych” – 6 zeszytów

· „przedszkola. Teren. Urządzenia terenowe. Budynek, jego wykonanie i urządzenia pomocnicze”

· „Gimnazja Ogólnokształcące. Teren. Budynki. Instalacje. Meble”

· „Publiczne Szkoły Powszechne Pierwszego Stopnia. Teren. Budynki. Sprzęt.”

3. artykuły w czasopismach branżowych:

· „W sprawie konkursów ogłoszonych w Galicji” Architekt, rok 1907, str. 89.

· „Powiększenie kościoła katolickiego w Lubczycach na Śląsku Górnym” Przegląd Techniczny, rok 1907, nr 16, str. 203.

· „Odbudowa kościoła św. Michała w Hamburgu” Przegląd Techniczny, rok 1907, nr 20, str. 263.

· „Wystawa pomysłów odtwarzania zabytków architektonicznych” Przegląd Techniczny, rok 1907, nr 29, str. 363.

· „Traktowanie murów budowlach z cegły nie wyprawianej” Przegląd Techniczny, rok 1907, nr 40, str. 475.

· „O poglądach krakowskich sfer artystycznych na architekturę i miejscowych architektów” Przegląd Techniczny, rok 1908, nr 18, str. 231.

· „Średniowieczny ratusz miasta Krakowa” Przegląd Techniczny, rok 1908, nr 25/29

· „Katedra protestancka w Berlinie” Przegląd Techniczny, rok 1908, nr 45/46

· „Uwagi o współczesnej naszej architekturze kościelnej” Przegląd Techniczny, rok 1908, nr 39/41; rok 1909 nr 15, 17.

· „Projekt kościoła w Klonowej” Przegląd Techniczny, rok 1908, nr 43, str. 48.

· „W sprawie programu Konkursu na kościół w Limanowej” Przegląd Techniczny, rok 1909, nr 4, str. 48.

· „Styl oraz jego wpływ na praktyczność i koszt kościołów” Przegląd Techniczny, rok 1909, nr 36, str. 417.

· „W sprawie pokryć dachowych” Przegląd Techniczny, rok 1909, nr 46, str. 525.

· „Architektura wojenna średniowiecznego Krakowa” Przegląd Techniczny, rok 1910, nr 15/16, 19/22, 32, 50/51.

· „W obronie dzielnic staromiejskich” Przegląd Techniczny, rok 1912, nr 9, str. 113.

· „Wspomnienie z czasów powstania i działalności Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości w Warszawie w latach 1906 – 1913” Przegląd Techniczny, rok 1958, nr ¾, str. 157

W latach 1949 – 1950 prof. Zdzisław Mączeński na zlecenie Państwowego Instytutu Sztuki opracował sto kilkadziesiąt terminów i haseł z dziedziny architektury do Encyklopedii Historii i Sztuki.